الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

304

تفسير مجمع البيان (فارسى)

ماعون چيز نافع و سودمند كم قيمت است ، و گفته مىشود معن الوادى آن گاه كه آبش كم‌كم روان باشد . اعراب : فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ ، اعتماد كرده اينجا بر آنچه جارى شده در صله موصولى كه آن وصف مجرور است بلامى كه متعلّق بخبر است ، آيا نمىبينى كه قول خدا ، فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ حمل بر ظاهر نيست و اعتماد بر سهو در صله الّذين و قول خدا ، الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ جايز است كه مجرور باشد بر اينكه صفت مصلّين است و جايز است كه منصوب بر اضمار اعنى و اينكه مرفوع بر اضمار هم باشد . تفسير : خداوند تعالى پيامبرش صلّى اللَّه عليه و آله را مخاطب نموده و فرمود ( أَ رَأَيْتَ ) اى محمد ( الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ) يعنى اين كافرى كه پاداش و حساب را تكذيب نموده و انكار بعث مىكند با روشن شدن امر در اين موضوع و قيام دليلها بر صحّت و درستى آن ، و البتّه خداوند سبحان آن را بلفظ استفهام ياد نموده به جهت مبالغه در فهمانيدن ، و تكذيب روز پاداش از زيانكارترين چيزهاست بر صاحبش براى اينكه نابود مىكند به اين بيشتر غرضها و داعيه‌هاى بسوى خير و بازداشتن از بدى و شرارت ، پس او خود را به هلاكت مياندازد در شتاب كردن بسوى بدى كه فطرت و طبعش ميخواند او را بسوى او زيرا نمىترسد از عواقب ضرر را در آن . كلبى گويد : اين آيه در باره عاص بن وائل سهمى نازل شده . سدى و مقاتل بن حيّان گويند : در باره وليد بن مغيره نازل شده است